Ánh sáng xanh thường bị nhắc đến như một nguyên nhân gây hại cho mắt, nhất là khi trẻ dùng điện thoại, máy tính bảng hoặc học dưới đèn LED. Nhưng nếu hỏi chính xác: ánh sáng xanh có gây cận thị không? Câu trả lời là chưa nên kết luận như vậy.
Cận thị liên quan nhiều hơn đến thời gian nhìn gần kéo dài, ít hoạt động ngoài trời, tư thế học, khoảng cách đọc – viết và thói quen dùng màn hình. Ánh sáng xanh có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc gây cảm giác khó chịu trong một số tình huống, nhưng không nên xem nó là “thủ phạm chính” gây cận thị. Cùng DCC LIGHT tìm hiểu rõ nhé.
Ánh sáng xanh là gì?
Ánh sáng xanh là một phần của ánh sáng nhìn thấy được. Nó có bước sóng ngắn hơn so với nhiều màu ánh sáng khác, và xuất hiện trong cả ánh sáng tự nhiên lẫn ánh sáng nhân tạo.
Nguồn ánh sáng xanh có thể đến từ:
- Ánh sáng mặt trời
- Màn hình điện thoại
- Máy tính bảng
- Laptop
- Tivi
- Đèn LED
- Một số loại đèn trắng lạnh
Điểm cần hiểu đúng là: ánh sáng xanh không hoàn toàn xấu.
Ban ngày, ánh sáng xanh trong ánh sáng tự nhiên còn giúp cơ thể tỉnh táo hơn. Vấn đề thường nằm ở cường độ, thời điểm tiếp xúc và thói quen sử dụng.
Tìm hiểu thêm: Ánh Sáng Xanh Là Gì? Có Thực Sự Gây Hại Cho Mắt Không?
Ánh sáng xanh có gây cận thị không?
Hiện không nên nói ánh sáng xanh là nguyên nhân trực tiếp gây cận thị.
Cận thị là vấn đề phức tạp. Ở trẻ em, các yếu tố thường được nhắc đến nhiều hơn gồm:
- Nhìn gần quá lâu
- Học hoặc dùng màn hình liên tục
- Ít ra ngoài trời
- Khoảng cách đọc – viết quá gần
- Tư thế học sai
- Di truyền
- Thiếu thời gian nghỉ mắt
Vì vậy, nếu trẻ bị cận, không nên chỉ đổ lỗi cho “ánh sáng xanh”.
Cách hiểu đúng hơn là:
Ánh sáng xanh không phải nguyên nhân chính gây cận thị, nhưng các thiết bị phát ánh sáng xanh như điện thoại, máy tính bảng lại thường đi kèm hành vi nhìn gần quá lâu. Chính thói quen nhìn gần kéo dài mới đáng lo hơn.
Vì sao nhiều người nghĩ ánh sáng xanh gây cận thị?
Vì ánh sáng xanh thường gắn với màn hình.
Trẻ dùng điện thoại nhiều.
Học online nhiều.
Xem máy tính bảng nhiều.
Sau đó mắt mỏi, khô, nhìn mờ tạm thời hoặc tăng độ cận. Nhiều người liền nghĩ nguyên nhân là do ánh sáng xanh.
Nhưng vấn đề có thể đến từ nhiều thứ khác:
- Mắt nhìn gần liên tục
- Ít chớp mắt khi nhìn màn hình
- Màn hình quá sáng hoặc quá tối
- Ngồi quá gần thiết bị
- Không nghỉ mắt
- Học trong phòng thiếu sáng
- Ít vận động ngoài trời
Nói đơn giản:
Không phải cứ màn hình gây mỏi mắt là do ánh sáng xanh.
Và không phải cứ ánh sáng xanh là gây cận thị.
Ánh sáng xanh có làm mỏi mắt không?
Ánh sáng xanh có thể làm một số người thấy khó chịu, nhất là khi màn hình quá sáng, dùng vào ban đêm hoặc trong phòng tối.
Nhưng mỏi mắt khi dùng màn hình thường không chỉ do ánh sáng xanh.
Các nguyên nhân phổ biến hơn là:
- Nhìn gần quá lâu
- Cơ mắt phải điều tiết liên tục
- Chớp mắt ít hơn
- Mắt bị khô
- Màn hình bị chói
- Độ sáng màn hình không phù hợp
- Khoảng cách nhìn quá gần
Với đèn học cũng vậy. Nếu một chiếc đèn trắng lạnh làm trẻ thấy gắt, chưa chắc chỉ vì ánh sáng xanh. Có thể đèn bị chói, quá sáng, Flicker cao hoặc đặt sai góc.
Khi chọn đèn học chống cận, không nên chỉ nhìn mỗi chữ “lọc ánh sáng xanh”. Hãy kiểm tra cả Lux, Flicker, chống chói và nhiệt màu.
Ánh sáng xanh có ảnh hưởng đến giấc ngủ không?
Có thể.
Ánh sáng xanh vào buổi tối có thể làm cơ thể tỉnh táo hơn và ảnh hưởng đến nhịp ngủ ở một số người. Đây là lý do nhiều điện thoại, máy tính có chế độ Night Shift, Night Light hoặc lọc ánh sáng xanh vào ban đêm.
Với học sinh, điều này khá thực tế.
Nếu trẻ học hoặc xem màn hình quá muộn, ánh sáng trắng xanh mạnh có thể khiến trẻ khó buồn ngủ hơn.
Vì vậy, buổi tối nên:
- Giảm độ sáng màn hình
- Hạn chế dùng thiết bị sát giờ ngủ
- Dùng ánh sáng dịu hơn khi đọc nhẹ
- Không để phòng quá tối khi nhìn màn hình
- Cho mắt nghỉ thường xuyên
Ánh sáng xanh không nhất thiết gây cận thị trực tiếp, nhưng dùng sai thời điểm có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và cảm giác mệt mỏi.
Đèn LED có ánh sáng xanh có đáng lo không?
Không nên quá lo nếu chọn đúng loại đèn và dùng đúng cách.
Đèn LED trắng thường có thành phần ánh sáng xanh, nhất là các đèn có nhiệt màu cao như 6500K. Nhưng điều đó không có nghĩa là mọi đèn LED đều gây hại cho mắt.
Điều đáng quan tâm hơn khi chọn đèn học là:
- Đèn có bị chói không?
- Có Flicker thấp không?
- Có đủ khoảng 500 Lux tại vùng đọc – viết không?
- Nhiệt màu có phù hợp không?
- Vùng sáng có đều không?
- Đèn có chiếu thẳng vào mắt không?
Với góc học tập, DCC Light thường ưu tiên ánh sáng khoảng 4000K – 5000K. Đây là vùng cân bằng hơn cho học bài hằng ngày, không quá vàng và cũng không quá trắng lạnh.
Có nên chọn đèn lọc ánh sáng xanh không?
Có thể, nhưng không nên xem đây là tiêu chí số một.
Một số mẫu đèn quảng cáo “lọc ánh sáng xanh”, “giảm ánh sáng xanh”, “bảo vệ mắt”. Đây có thể là điểm cộng nếu sản phẩm có thông số rõ ràng và ánh sáng thực tế dễ chịu.
Nhưng nếu một chiếc đèn chỉ nhấn mạnh lọc ánh sáng xanh mà lại:
- Chói
- Nhấp nháy
- Thiếu Lux
- Vùng sáng hẹp
- Không rõ CRI
- Không rõ nhiệt màu
thì chưa chắc đáng chọn.
Với đèn chống cận, thứ tự nên ưu tiên thực tế hơn là:
- Không chói
- Flicker thấp
- Đủ Lux trên mặt bàn
- Vùng sáng đều
- Nhiệt màu 4000K – 5000K
- CRI tốt
- Có kiểm soát ánh sáng xanh nếu có thông tin rõ
Đừng để một cụm “lọc ánh sáng xanh” che mất các yếu tố quan trọng hơn.
Làm gì để giảm nguy cơ cận thị cho học sinh?
Nếu mục tiêu là giảm nguy cơ cận thị, bố mẹ nên nhìn rộng hơn ánh sáng xanh.
Một vài việc thực tế hơn:
- Cho trẻ ra ngoài trời nhiều hơn mỗi ngày
- Giảm thời gian nhìn gần liên tục
- Nhắc trẻ giữ khoảng cách đọc – viết hợp lý
- Nghỉ mắt sau mỗi khoảng thời gian học
- Không học trong phòng quá tối
- Không cúi sát xuống vở
- Hạn chế dùng màn hình sát giờ ngủ
- Chọn đèn học đủ sáng, không chói, ít Flicker
Đèn học tốt hỗ trợ môi trường học tập.
Nhưng không thay thế được thói quen học đúng.
Checklist hiểu đúng về ánh sáng xanh
- Ánh sáng xanh không phải nguyên nhân duy nhất gây cận thị
- Màn hình gây mỏi mắt không chỉ vì ánh sáng xanh
- Nhìn gần quá lâu đáng lo hơn nhiều
- Ít hoạt động ngoài trời là yếu tố cần chú ý
- Ánh sáng xanh buổi tối có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ
- Đèn LED không xấu nếu chọn và dùng đúng cách
- Không nên chọn đèn chỉ vì có dòng “lọc ánh sáng xanh”
- Đèn học cần đủ Lux, chống chói và Flicker thấp
- Nhiệt màu 4000K – 5000K thường phù hợp cho học tập
- Trẻ vẫn cần nghỉ mắt và giữ tư thế học đúng
Nên hiểu ánh sáng xanh thế nào cho đúng?
Ánh sáng xanh không nên bị xem là thủ phạm chính gây cận thị. Với trẻ em, điều đáng chú ý hơn là thời gian nhìn gần kéo dài, dùng màn hình quá lâu, ít ra ngoài trời và thói quen học chưa đúng.
Nếu chọn đèn học, đừng chỉ tìm đèn “chặn ánh sáng xanh”. Hãy chọn chiếc đèn giúp trẻ nhìn rõ, không chói, không nhấp nháy rõ và có nhiệt màu phù hợp.
Nói gọn:
Ánh sáng xanh cần dùng đúng cách.
Nhưng cận thị không đơn giản chỉ đến từ ánh sáng xanh.
