UGR là chỉ số đánh giá mức độ chói gây khó chịu của hệ thống chiếu sáng. Nói đơn giản, UGR giúp trả lời câu hỏi: ánh sáng có làm người dùng bị lóa, khó chịu hoặc nhanh mỏi mắt không.
Khi chọn đèn học, nhiều người hay xem Lux, CRI, Kelvin, Flicker nhưng ít để ý đến UGR. Thực tế, UGR là một khái niệm đáng biết, nhất là khi bạn muốn chọn đèn có ánh sáng dễ chịu, không gắt, không lóa. Cùng DCC LIGHT tìm hiểu về chủ đề này ngay sau đây nhé.
UGR là gì?
UGR là viết tắt của Unified Glare Rating, tạm hiểu là chỉ số đánh giá độ chói khó chịu trong chiếu sáng.
UGR càng thấp thì mức độ chói càng thấp.
UGR càng cao thì ánh sáng càng dễ gây khó chịu.
Ví dụ dễ hiểu:
Một phòng có đèn chiếu sáng rất mạnh, bóng đèn lộ rõ, ánh sáng hắt vào mắt. Người ngồi trong phòng có thể thấy lóa, nheo mắt, khó tập trung. Trường hợp đó thường có nguy cơ UGR cao.
Ngược lại, ánh sáng được che nguồn sáng tốt, phân bổ đều, không chiếu thẳng vào mắt thì cảm giác dễ chịu hơn. UGR thường sẽ thấp hơn.
UGR dùng để làm gì?
UGR thường được dùng trong thiết kế chiếu sáng cho văn phòng, lớp học, nhà xưởng, phòng làm việc hoặc các không gian có nhiều người sử dụng.
Mục tiêu là kiểm soát độ chói để người dùng không bị khó chịu khi làm việc lâu.
Trong chiếu sáng văn phòng, bạn sẽ hay thấy mốc UGR < 19. Đây là mức thường được nhắc đến cho các không gian làm việc cần nhìn màn hình, đọc tài liệu, làm việc tập trung.
Tuy nhiên, với đèn bàn học cá nhân, thông số UGR không phải lúc nào cũng được nhà sản xuất công bố rõ.
Vì vậy, người mua đèn học cần hiểu UGR để biết cách đánh giá chống chói, chứ không nhất thiết lúc nào cũng phải tìm bằng được chỉ số UGR trên bao bì.
UGR thấp có nghĩa là đèn ít chói hơn?
Về cơ bản là có.
UGR thấp thường cho thấy ánh sáng được kiểm soát tốt hơn, ít gây chói khó chịu hơn.
Nhưng cần hiểu đúng: UGR không chỉ phụ thuộc vào riêng chiếc đèn. Nó còn phụ thuộc vào cả không gian sử dụng, vị trí đèn, hướng nhìn, độ phản xạ của tường, trần, mặt bàn và cách bố trí ánh sáng.
Nói đơn giản:
Cùng một chiếc đèn, đặt đúng thì dễ chịu hơn.
Đặt sai vẫn có thể chói.
Với đèn học chống cận, điều quan trọng không chỉ là thông số đèn, mà còn là cách đặt đèn trên bàn học.
UGR có giống Lux không?
Không giống.
Lux là độ rọi, cho biết mặt bàn nhận được bao nhiêu ánh sáng.
UGR là chỉ số đánh giá độ chói gây khó chịu.
Một chiếc đèn có thể đủ Lux nhưng vẫn chói.
Ví dụ:
Mặt bàn đạt khoảng 500 Lux, nhìn chữ rất rõ. Nhưng nếu bóng LED lộ trực tiếp, ánh sáng hắt vào mắt hoặc mặt giấy bị lóa, người học vẫn nhanh mỏi mắt.
Vì vậy, khi chọn đèn học, không nên chỉ hỏi “đèn sáng không”.
Cần hỏi thêm:
Ánh sáng có chói không?
Đây là phần UGR muốn nói tới.
UGR có giống chống chói không?
UGR liên quan đến chống chói, nhưng không hoàn toàn giống nhau trong cách người mua thường hiểu.
“Chống chói” là cách nói phổ thông.
UGR là một cách đánh giá kỹ thuật hơn về mức độ chói gây khó chịu.
Một chiếc đèn được quảng cáo chống chói nên có thiết kế giúp giảm chói, ví dụ:
- Che nguồn sáng tốt
- Không để LED lộ trực tiếp
- Có tấm tán sáng
- Ánh sáng phân bổ đều
- Góc chiếu không hắt vào mắt
- Không tạo điểm sáng quá gắt
Nếu sản phẩm có công bố UGR thấp, đó là điểm cộng.
Nhưng nếu không có UGR, bạn vẫn có thể kiểm tra chống chói bằng trải nghiệm thực tế.
UGR có quan trọng với đèn học không?
Có, nhưng cần hiểu thực tế.
Với đèn học cá nhân, nhiều sản phẩm không ghi chỉ số UGR. Điều đó không có nghĩa là không thể đánh giá được đèn.
Khi chọn đèn học hoặc đèn chống cận, bạn vẫn nên quan tâm đến các dấu hiệu liên quan đến chói:
- Có nhìn thấy bóng LED trực tiếp không?
- Ánh sáng có chiếu vào mắt không?
- Mặt giấy có bị lóa không?
- Vùng sáng có quá gắt ở giữa không?
- Học 15–20 phút có thấy khó chịu không?
- Đèn có chỉnh được góc chiếu không?
Nếu một chiếc đèn có UGR thấp trên thông số nhưng đặt sai góc, ánh sáng vẫn có thể gây khó chịu.
Ngược lại, một chiếc đèn không công bố UGR nhưng thiết kế tán sáng tốt, đặt đúng vị trí, ánh sáng dịu thì vẫn có thể dùng khá ổn.
UGR bao nhiêu là tốt?
Với chiếu sáng văn phòng, mốc thường gặp là UGR < 19.
Mức này phù hợp với không gian làm việc cần tập trung, đọc tài liệu hoặc sử dụng máy tính.
Với đèn học để bàn, không phải lúc nào cũng có mốc UGR rõ ràng như đèn văn phòng âm trần hay đèn panel. Vì đèn bàn phụ thuộc nhiều vào vị trí đặt, góc chiếu và khoảng cách tới mắt.
Nếu sản phẩm có ghi UGR thấp, ví dụ UGR < 19, đó là một điểm tốt.
Nhưng đừng chỉ nhìn mỗi UGR.
Đèn học vẫn cần đủ Lux, Flicker thấp, CRI phù hợp, CCT hợp lý và vùng sáng đủ rộng.
Vì sao đèn có UGR cao làm mắt nhanh mệt?
Khi ánh sáng gây chói, mắt phải liên tục điều chỉnh để thích nghi.
Người học có thể:
- Nheo mắt
- Căng mắt
- Mỏi mắt nhanh
- Khó tập trung
- Muốn xoay đèn ra xa
- Cảm thấy lóa trên mặt giấy
- Không muốn ngồi học lâu
Đây là lý do một chiếc đèn rất sáng chưa chắc đã tốt.
Nếu ánh sáng gắt, lóa và chiếu sai hướng, càng sáng càng khó chịu.
Đèn học tốt không phải là đèn sáng nhất. Đèn học tốt là đèn đủ sáng mà không chói.
Cách nhận biết đèn có nguy cơ chói cao
Bạn có thể kiểm tra nhanh bằng mắt thường:
- Ngồi học có nhìn thấy LED lộ trực tiếp không?
- Ánh sáng có chiếu thẳng vào mắt không?
- Mặt giấy có bị lóa không?
- Màn hình có phản chiếu ánh đèn không?
- Giữa bàn có sáng gắt hơn nhiều so với xung quanh không?
- Trẻ có nheo mắt hoặc xoay đèn đi không?
- Đèn có tấm tán sáng không?
- Đèn có chỉnh được góc chiếu không?
- Học thử vài phút có thấy khó chịu không?
Nếu nhiều câu trả lời là “có”, chiếc đèn đó có thể kiểm soát chói chưa tốt, dù quảng cáo là đèn học chống cận hay đèn bảo vệ mắt.
Có nên chọn đèn học theo UGR không?
Nên xem UGR là một điểm cộng, không phải tiêu chí duy nhất.
Nếu một mẫu đèn học công bố UGR thấp, có thiết kế chống chói rõ ràng và ánh sáng thực tế dễ chịu, đó là lựa chọn đáng cân nhắc.
Nhưng nếu sản phẩm chỉ ghi UGR thấp mà ánh sáng vẫn lóa, bóng LED vẫn lộ, mặt giấy vẫn bị chói, thì trải nghiệm thực tế quan trọng hơn thông số.
Với đèn học, thứ tự nên ưu tiên là:
- Không chói
- Flicker thấp
- Đủ Lux trên mặt bàn
- Vùng sáng đều
- CCT khoảng 4000K–5000K
- CRI từ 90 trở lên nếu có điều kiện
UGR giúp bạn hiểu rõ hơn về yếu tố “không chói”. Nhưng khi mua thực tế, hãy kết hợp cả thông số và cảm giác sử dụng.
Nên hiểu UGR thế nào cho đúng?
UGR là chỉ số đánh giá mức độ chói khó chịu của ánh sáng. UGR càng thấp thì ánh sáng thường càng dễ chịu hơn cho mắt.
Tuy nhiên, với đèn bàn học cá nhân, UGR không phải lúc nào cũng được công bố rõ và cũng không nên xem tách rời khỏi cách đặt đèn.
Khi chọn đèn học, hãy nhớ:
Đủ sáng chưa đủ.
Ánh sáng còn phải không chói.
Một chiếc đèn chống cận đáng chọn nên giúp người học nhìn rõ, không lóa, không bị ánh sáng hắt vào mắt và có thể ngồi học lâu mà vẫn dễ chịu.
