TCVN 7114:2008 Là Gì?

TCVN 7114:2008 là cách gọi phổ biến khi người dùng tìm về tiêu chuẩn chiếu sáng trong nhà tại Việt Nam. Tên đầy đủ thường gặp là TCVN 7114-1:2008  –  Ecgônômi, chiếu sáng nơi làm việc, phần 1: trong nhà.

Nói dễ hiểu, đây là tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu về ánh sáng cho nơi làm việc trong nhà, giúp người làm việc nhìn rõ, làm việc hiệu quả, an toàn và ít khó chịu hơn.

Với lĩnh vực đèn học, TCVN 7114-1:2008 thường được nhắc đến khi nói về Lux, chống chói, CRI và chất lượng ánh sáng. Tuy nhiên, cần hiểu đúng: đây không phải là tiêu chuẩn riêng để chứng nhận một chiếc đèn học chống cận.

TCVN 7114-1:2008 dùng để làm gì?

TCVN 7114-1:2008 dùng để tham khảo và thiết kế chiếu sáng cho các không gian làm việc trong nhà.

Ví dụ:

• Văn phòng
• Phòng học
• Thư viện
• Phòng đọc
• Phòng máy tính
• Phòng thí nghiệm
• Khu vực làm việc trong nhà

Tiêu chuẩn này không chỉ nói “cần bao nhiêu Lux”. Nó còn nhắc đến nhiều yếu tố khác như độ chói, độ đồng đều ánh sáng, chỉ số hoàn màu, màu sắc ánh sáng và sự nhấp nháy.

Đây là điểm rất quan trọng.

Ánh sáng tốt không chỉ là sáng đủ. Ánh sáng còn phải dễ chịu và phù hợp với công việc thị giác.

TCVN 7114-1:2008 có liên quan gì đến đèn học?

Có liên quan, nhưng không nên hiểu máy móc.

TCVN 7114-1:2008 chủ yếu nói về hệ thống chiếu sáng cho không gian làm việc trong nhà. Trong đó có các không gian học tập như lớp học, giảng đường, phòng đọc, phòng máy tính.

Vì vậy, khi chọn đèn học hoặc đèn chống cận cho góc học tập, ta có thể tham khảo tinh thần của tiêu chuẩn này:

• Bàn học cần đủ độ rọi
• Ánh sáng không nên chói
• Vùng sáng cần tương đối đều
• Màu sắc cần nhìn đủ tự nhiên
• Ánh sáng không nên nhấp nháy gây khó chịu

Nhưng không nên nói rằng chỉ cần một chiếc đèn ghi “theo TCVN 7114” là chắc chắn tốt cho mắt.

Đèn học vẫn phải được kiểm tra trong điều kiện sử dụng thật: đặt trên bàn, đúng khoảng cách, đúng góc chiếu, đúng vị trí trẻ ngồi học.

Các chỉ số quan trọng trong TCVN 7114-1:2008

1. Độ rọi Lux

Lux cho biết lượng ánh sáng chiếu tới bề mặt làm việc.

Với bàn học, Lux cho biết mặt vở, sách hoặc tài liệu đang nhận được bao nhiêu ánh sáng.

Trong các không gian học tập, tiêu chuẩn có nhắc đến nhiều mức độ rọi khác nhau. Ví dụ, lớp học thông thường có thể ở mức 300 Lux, còn lớp học ban đêm, phòng đọc, phòng máy tính thường ở mức 500 Lux.

Vì vậy, với góc học tập tại nhà, DCC Light thường khuyến nghị khu vực đọc  –  viết nên hướng tới khoảng 500 Lux.

Không phải càng sáng càng tốt.

Nhưng thiếu sáng thì rõ ràng không ổn.

2. UGR  –  chỉ số chói

UGR là chỉ số đánh giá mức độ chói gây khó chịu.

UGR càng thấp thì ánh sáng càng ít gây chói hơn. Trong nhiều không gian học tập và làm việc, mốc UGR 19 thường được nhắc đến khá nhiều.

Với đèn học, không phải sản phẩm nào cũng công bố UGR. Nhưng người dùng vẫn có thể kiểm tra cảm giác chói bằng cách ngồi đúng vị trí học và quan sát:

• Có thấy bóng LED lộ trực tiếp không?
• Mặt giấy có bị lóa không?
• Ánh sáng có hắt vào mắt không?
• Học một lúc có phải nheo mắt không?

Một chiếc đèn học chống cận đáng chọn không chỉ cần đủ sáng. Nó còn phải không gây chói khi trẻ học lâu.

3. CRI hoặc Ra

CRI, hay Ra, là chỉ số hoàn màu. Chỉ số này cho biết ánh sáng tái hiện màu sắc vật thể trung thực đến đâu.

Trong nhiều khu vực học tập và làm việc, mức Ra 80 thường được dùng làm mốc tối thiểu. Tuy nhiên, với đèn học hiện nay, nếu có điều kiện, nên ưu tiên CRI từ 90 trở lên.

Lý do là bàn học không chỉ có chữ đen trên giấy trắng. Trẻ còn xem hình minh họa, dùng bút màu, đọc sách màu, học mỹ thuật hoặc nhìn tài liệu nhiều màu.

CRI cao hơn giúp màu sắc nhìn tự nhiên hơn.

Nhưng CRI không thay thế được Lux, Flicker và chống chói.

4. Độ đồng đều ánh sáng

Độ đồng đều cho biết ánh sáng trên vùng làm việc có phân bố đều hay không.

Một chiếc đèn có thể rất sáng ở giữa, nhưng rìa bàn lại tối. Trường hợp này không lý tưởng cho học tập lâu.

Ánh sáng bàn học nên phủ tương đối đều khu vực:

• Vở đang viết
• Sách đang đọc
• Khu vực đặt tay
• Một phần mặt bàn xung quanh

Đèn học tốt không nên chỉ tạo một đốm sáng gắt ở giữa bàn.

5. Flicker  –  sự nhấp nháy

TCVN 7114-1:2008 cũng nhắc đến vấn đề nhấp nháy trong môi trường chiếu sáng.

Với đèn LED hiện nay, Flicker vẫn là yếu tố cần kiểm tra. Có loại mắt thường không thấy rõ, nhưng khi quay bằng điện thoại lại thấy sọc chạy mạnh.

Khi mua đèn chống cận, không nên chỉ hỏi đèn có sáng không. Nên hỏi thêm đèn có Flicker Free không, có kiểm tra được ở các mức sáng khác nhau không.

Đèn đủ Lux nhưng nhấp nháy nhiều vẫn không phải lựa chọn tốt để học lâu.

Một số mức Lux đáng chú ý

Có thể tham khảo nhanh:

Với bàn học tại nhà, mốc dễ dùng nhất vẫn là khoảng 500 Lux tại vùng đọc  –  viết.

Nếu trẻ làm việc chi tiết hơn như vẽ, kỹ thuật, mô hình hoặc đọc chữ rất nhỏ, có thể cần sáng hơn. Nhưng khi tăng Lux, phải kiểm tra lại chói.

Sáng hơn chưa chắc dễ chịu hơn.

TCVN 7114:2008 có phải tiêu chuẩn đèn chống cận không?

Không nên hiểu như vậy.

TCVN 7114-1:2008 là tiêu chuẩn về chiếu sáng nơi làm việc trong nhà. Nó không phải tiêu chuẩn riêng để chứng nhận một chiếc đèn là “đèn chống cận”.

Vì vậy, nếu một sản phẩm quảng cáo “đạt TCVN 7114 nên chống cận”, cần xem kỹ hơn.

Cách hiểu đúng là:

TCVN 7114 giúp ta có cơ sở để đánh giá môi trường ánh sáng: đủ độ rọi chưa, có chói không, màu sắc có ổn không, ánh sáng có đồng đều không.

Còn cận thị liên quan đến nhiều yếu tố khác như thời gian nhìn gần, tư thế học, khoảng cách đọc  –  viết, thời gian ngoài trời và thói quen nghỉ mắt.

Đèn tốt chỉ hỗ trợ môi trường học tập.

Không thay thế được thói quen học đúng.

Khi mua đèn học, nên áp dụng TCVN 7114 thế nào?

Không cần nhớ toàn bộ tiêu chuẩn.

Người mua chỉ cần rút ra vài điểm thực tế:

• Bàn học cần đủ Lux, nên hướng tới khoảng 500 Lux ở vùng đọc  –  viết
• Ánh sáng không được chói trực tiếp vào mắt
• Mặt giấy không nên bị lóa
• Vùng sáng nên đều, không gom một đốm gắt
• CRI nên từ 90 nếu có điều kiện
• Flicker nên thấp
• Nhiệt màu nên khoảng 4000K – 5000K

Nếu một chiếc đèn học chống cận đáp ứng được các điểm này, nó đáng cân nhắc hơn một mẫu chỉ quảng cáo nhiều nhưng không rõ thông số.

Checklist nhanh khi đọc thông số đèn

• Sản phẩm có ghi Lux hoặc độ rọi không?
• Đèn có đủ khoảng 500 Lux tại vùng đọc  –  viết không?
• Có thông tin chống chói hoặc UGR không?
• Ngồi học có bị ánh sáng hắt vào mắt không?
• Mặt giấy có bị lóa không?
• Đèn có Flicker Free hoặc Flicker thấp không?
• CRI/Ra có từ 90 trở lên không?
• Nhiệt màu có khoảng 4000K – 5000K không?
• Vùng sáng có đủ rộng không?
• Có đang bị thuyết phục chỉ bởi chữ “chống cận” không?

Nếu thiếu nhiều thông tin quan trọng, nên kiểm tra kỹ hơn trước khi mua.

Nên hiểu TCVN 7114:2008 thế nào cho đúng?

TCVN 7114:2008, thường được nhắc đúng hơn là TCVN 7114-1:2008, là tiêu chuẩn về chiếu sáng nơi làm việc trong nhà. Với đèn học, tiêu chuẩn này hữu ích vì giúp ta hiểu ánh sáng tốt không chỉ nằm ở độ sáng.

Một góc học tập tốt cần đủ Lux, ít chói, ánh sáng đều, màu sắc tự nhiên và ít nhấp nháy.

Nhưng TCVN 7114-1:2008 không phải “tem bảo chứng” rằng một chiếc đèn sẽ chống cận.

Khi chọn đèn học, hãy dùng tiêu chuẩn này như một cơ sở tham khảo. Sau đó vẫn cần kiểm tra trải nghiệm thật trên bàn học của trẻ.

Đèn học tốt không cần hứa quá nhiều.

Chỉ cần ánh sáng đủ rõ, không lóa, ổn định và học lâu vẫn dễ chịu.