Flicker là gì? Vì sao đèn nhấp nháy gây mỏi mắt?

Khi chọn mua đèn học, đa số mọi người thường quan tâm tới công suất, độ sáng hoặc thương hiệu. Trong khi đó, một yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng ánh sáng lại thường bị bỏ qua: Flicker.

Nếu bạn từng cảm thấy mắt nhanh mỏi khi học tập hoặc làm việc dưới ánh đèn, dù chiếc đèn đó có vẻ vẫn sáng bình thường, nguyên nhân có thể không nằm ở độ sáng mà nằm ở sự ổn định của ánh sáng.

Đó cũng là lý do các thương hiệu đèn chất lượng thường nhấn mạnh khả năng Flicker-Free bên cạnh các tiêu chí như CRI, nhiệt độ màu hay khả năng chống chói.

Flicker là gì?

Flicker là hiện tượng ánh sáng thay đổi cường độ liên tục theo thời gian.

Nói đơn giản hơn, đèn không phát sáng hoàn toàn ổn định mà liên tục sáng hơn rồi tối hơn với tốc độ rất nhanh.

Ở nhiều loại đèn LED, sự thay đổi này có thể xảy ra hàng chục hoặc hàng trăm lần mỗi giây. Do tốc độ quá cao nên mắt thường thường không nhận ra. Tuy nhiên ánh sáng thực tế vẫn đang dao động liên tục.

Chính hiện tượng dao động đó được gọi là Flicker.

Điều đáng chú ý là một chiếc đèn có thể trông hoàn toàn bình thường nhưng vẫn tồn tại Flicker ở mức cao.

Tại sao Flicker xuất hiện?

Nguyên nhân phổ biến nhất nằm ở bộ nguồn điều khiển đèn LED, còn gọi là Driver.

Chip LED cần nguồn điện ổn định để phát sáng ổn định. Nếu bộ nguồn xử lý điện không tốt, lượng điện cấp cho LED sẽ liên tục thay đổi, khiến ánh sáng phát ra cũng thay đổi theo.

Đây là lý do hai chiếc đèn cùng công suất, cùng độ sáng công bố nhưng lại cho trải nghiệm hoàn toàn khác nhau.

Sự khác biệt không nằm ở số Watt ghi trên hộp sản phẩm mà nằm ở chất lượng thiết kế điện tử bên trong.

Nói cách khác, Flicker thường phản ánh chất lượng thực tế của bộ nguồn nhiều hơn bất kỳ thông số marketing nào.

Vì sao mắt vẫn bị ảnh hưởng dù không nhìn thấy Flicker?

Đây là điều khiến nhiều người bất ngờ nhất.

Một suy nghĩ khá phổ biến là:

Nếu tôi không nhìn thấy đèn nhấp nháy thì chắc chắn không có vấn đề gì.

Thực tế không hoàn toàn như vậy.

Mắt và não của chúng ta liên tục xử lý ánh sáng từ môi trường xung quanh. Ngay cả khi bạn không nhận thức được sự thay đổi của ánh sáng, hệ thống thị giác vẫn phải tiếp nhận và thích nghi với những biến động đó.

Vì thế, một số người có thể cảm thấy:

• Mỏi mắt nhanh hơn
• Khó tập trung khi học lâu
• Đọc sách lâu thấy khó chịu
• Đau đầu nhẹ sau thời gian dài làm việc

Điều quan trọng là không phải ai cũng nhạy cảm với Flicker giống nhau. Có người gần như không cảm nhận được, trong khi người khác lại nhận thấy sự khác biệt rất rõ khi chuyển từ đèn chất lượng thấp sang đèn Flicker-Free.

Flicker có gây cận thị không?

Hiện nay chưa có bằng chứng cho thấy Flicker trực tiếp gây cận thị.

Tuy nhiên điều đó không có nghĩa Flicker không quan trọng.

Một môi trường ánh sáng thiếu ổn định có thể làm giảm sự thoải mái khi học tập và làm việc trong thời gian dài. Với học sinh, sinh viên hoặc dân văn phòng phải sử dụng đèn nhiều giờ mỗi ngày, chất lượng ánh sáng vẫn là yếu tố đáng quan tâm.

Vì vậy, sẽ chính xác hơn nếu nói rằng:

Flicker không phải nguyên nhân gây cận thị, nhưng là một trong những yếu tố ảnh hưởng tới trải nghiệm thị giác hàng ngày.

Khi nào Flicker thực sự đáng quan tâm?

Nếu bạn chỉ sử dụng đèn trong vài phút mỗi ngày, sự khác biệt có thể không quá rõ rệt.

Tuy nhiên Flicker trở nên quan trọng hơn khi:

• Học bài vào buổi tối
• Đọc sách thường xuyên
• Làm việc văn phòng nhiều giờ
• Lập trình hoặc sử dụng máy tính cả ngày
• Học online trong thời gian dài

Càng sử dụng đèn lâu, chất lượng ánh sáng càng ảnh hưởng nhiều tới cảm giác thoải mái của mắt.

Đó là lý do những người sử dụng đèn từ 6–8 giờ mỗi ngày thường quan tâm tới Flicker nhiều hơn người dùng thông thường.

Flicker hay CRI quan trọng hơn?

Đây là câu hỏi Denchongcan.com nhận được khá thường xuyên từ phụ huynh, sinh viên và dân văn phòng.

Nếu phải ưu tiên khi chọn đèn học hoặc đèn bàn làm việc, Denchongcan.com thường đánh giá theo thứ tự sau:

Lý do khá đơn giản.

Một chiếc đèn CRI 95 nhưng ánh sáng không ổn định vẫn có thể mang lại trải nghiệm kém.

Trong khi đó, một chiếc đèn CRI 90 nhưng Flicker thấp thường dễ chịu hơn khi học tập và làm việc kéo dài.

Nếu phải lựa chọn giữa hai phương án này, Denchongcan.com thường ưu tiên ánh sáng ổn định trước.

Đèn Flicker-Free là gì?

Flicker-Free là thuật ngữ dùng để chỉ các loại đèn có mức nhấp nháy rất thấp hoặc gần như không đáng kể.

Thông thường điều này đạt được nhờ:

• Driver chất lượng cao hơn
• Thiết kế nguồn điện tốt hơn
• Linh kiện ổn định hơn

Đây cũng là một trong những tiêu chí quan trọng khi đánh giá chất lượng của một chiếc đèn học chống cận hiện đại.

Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào ghi “Flicker-Free” cũng có chất lượng giống nhau. Khả năng chống nhấp nháy thực tế vẫn phụ thuộc vào thiết kế và chất lượng sản xuất của từng hãng.

Cách kiểm tra Flicker tại nhà

Bạn hoàn toàn có thể kiểm tra nhanh bằng điện thoại.

Bước 1

Mở camera điện thoại.

Bước 2

Hướng camera về phía đèn đang bật.

Bước 3

Quan sát màn hình.

Nếu xuất hiện các sọc đen chạy ngang hoặc hiện tượng nhấp nháy rõ rệt, đèn có khả năng đang tồn tại Flicker ở mức tương đối cao.

Ngược lại, hình ảnh càng ổn định thì khả năng chống nhấp nháy thường càng tốt.

Tuy nhiên đây chỉ là phương pháp kiểm tra nhanh. Muốn đánh giá chính xác vẫn cần sử dụng thiết bị đo chuyên dụng.

Những hiểu lầm phổ biến về Flicker

Càng sáng càng ít Flicker

Không đúng.

Flicker phụ thuộc chủ yếu vào bộ nguồn chứ không phải độ sáng.

Đèn LED nào cũng Flicker như nhau

Không đúng.

Sự khác biệt về chất lượng Driver có thể tạo ra khác biệt rất lớn về chất lượng ánh sáng.

Chỉ cần CRI cao là đủ

Không đúng.

CRI cao giúp tái tạo màu sắc tốt hơn, nhưng không thể thay thế cho một nguồn sáng ổn định.

Nếu ánh sáng liên tục dao động, trải nghiệm sử dụng vẫn có thể bị ảnh hưởng.

Nếu bạn đang tìm mua đèn học cho trẻ em, đèn đọc sách hoặc đèn bàn làm việc, hãy dành sự quan tâm cho khả năng chống nhấp nháy trước khi bị thu hút bởi các tính năng marketing hấp dẫn khác.

Bởi cuối cùng, điều quan trọng nhất của một chiếc đèn không phải là số lượng tính năng mà là chất lượng ánh sáng mà bạn phải nhìn vào mỗi ngày.